نام کتاب: شوهر آهو خانم
نویسنده: علی محمد افغانی
ناشر: نگاه
رده: از بهترینهای داستان فارسی
.
🔴 رمان «شوهر آهو خانم» نخستین بار در مهر ماه سال ۱۳۴٠ منتشر شد و در اندک زمانی، باوجود حجم قطور و نزدیک به ۹٠٠ صفحه و گستردگی موضوعاتش به عنوان یک رمان اجتماعی و اثر بزرگ هنری شهرت خاصی پیدا کرد؛ چنانکه در فاصله یکسال بهچاپ دوم رسید. نویسنده کتاب را در سالهای حبسش (۱۳۳۳ تا ۱۳۳۸) در زندان نوشت. پس از آن هیچ ناشری حاضر به انتشار رمان نويسندهاى ناشناس نشد و محمد افغانی اثر خود را با سرمایهی شخصی منتشر کرد؛ رمانی حجیم که در سال ۱۳۴۰ حادثهای بزرگ آفرید و جايزهى بهترين رمان سال را از آن خود کرد.
.
🟡 هنر اصلى نویسنده هم در نحوهی نگارش داستان و هم در تعبیرات بکر و بىشمار و توصیفهاى گویاى او و هم در آفریدن دهها انسان حقیقى و به جنبش درآوردن صدها حادثهی واقعى است. علی محمد افغانی نویسندهاى است تیزبین، که حرکات زن و مرد و کودک و حتى سگ و گربه را به خوبى مىبیند. از اختلافات آسیابان و نانوا تا دعوای دو هوو و کتککارى زن و شوهر، همه را مىتواند چنان توصیف کند که خواننده صحنه را پیش چشم خود شفاف ببیند. از اسرار زنان و عوالم کودکان خبر دارد. در هر گوشه از زندگى مىتواند زیبایى را ببیند و آن را با قدرت تمام ستایش کند. آدمهاى او آدمهاى واقعى هستند که در هر کجاى داستان پیدا شوند و گوشهاى از شخصیت آنها باز نموده شود.در این رمان، بافت قدیمی خانواده ایرانی و موقعیت زن در خانه و اجتماع در چارچوب سنتها و قراردادهای مسلط بر خانواده و جامعه، اوضاع و احوال مردم همراه با خرافه و تعصب و خصوصیات روحی و خلق آنها نمایانده شده است.
.
🟢 محمد علی جمال زاده درباره این کتاب نوشته است:
«کتاب شوهر آهو خانم به دستم رسید. در واقع باید من و امثال من دکان نویسندگیمان را تخته کنیم. راستی کشور ایران کشور معجزه است. این کتاب واقعا خواندنی است. همهی آن از اول تا آخر تیپیک ایرانی است. چه زبانی! چه صحنههایی! چه شیوه بیانی! چه توصیفهایی!»
بزرگانی چون سیروس پرهام، محمد علی اسلامی ندوشن و صادق هدایت نیز رمان شوهر آهو خانم را ستودهاند. البته این اثر مخالفانی هم دارد که گفتهاند حجم داستان زیاد و سرعت قلم نویسنده در توصیف هر صحنه بسیار کند است و خواننده را خسته و جان به سر میکند.
داوود ملاپور، فیلم «شوهر آهو خانم» را با اقتباس از اثر در سال ۱۳۴۷ ساخت.
.
✍️👩🏻💻 نویسنده: نرگس لالانی